پخش مصاحبه شبکه سی‌بی‌اس با خلبانی که جنگنده‌اش در آسمان ایران سرنگون شده بود، با موج انتقاد رسانه‌های آمریکایی روبرو شد. این رسانه‌ها با رد روایت شبکه مذکور، آن را تلاش پنتاگون برای قهرمان‌سازی ساختگی و توجیه یک جنگ نامحبوب علیه ایران دانستند.

به گزارش هفت مهر ،  پخش مصاحبه با یکی از دو خلبان جنگنده اف۱۵ آمریکا که بهار گذشته بر فراز ایران هدف قرار گرفت و پس از آنچه که یک عملیات گسترده نظامی خوانده شده، نجات یافت، با انتقاد‌هایی درباره تلاش پنتاگون و شبکه سی‌بی‌اس برای بازسازی روایت جنگ ایران روبه‌رو شده است.

فشار وزیر جنگ آمریکا برای ترتیب دادن مصاحبه!

شبکه سی‌بی‌اس این مصاحبه را روز یکشنبه در برنامه «۶۰ دقیقه» پخش کرد؛ گزارشی که قرار بود روایت پشت‌پرده عملیات نجات دو نظامی آمریکایی از ایران باشد. با این حال، گزارش‌های رسانه‌ای حاکی است که دفتر پیت هگزث، وزیر جنگ آمریکا، برای حضور هر دو خدمه در این برنامه فشار وارد کرده بود؛ اقدامی که نگرانی‌هایی را در میان مقام‌های نظامی درباره استفاده سیاسی از این عملیات و احتمال افشای اطلاعات محرمانه برانگیخت.

بر اساس گزارش سی‌ان‌ان، هر دو نظامی در ابتدا درباره انجام مصاحبه تردید داشتند و یکی از آنها حتی نگران بود که برای حضور در برنامه تحت فشار یا دستور قرار بگیرد. همچنین برخی مقام‌های نظامی هشدار داده بودند که بازگویی جزئیات عملیات نجات، به‌ویژه در شرایطی که نیرو‌های آمریکایی همچنان درگیر جنگ با ایران هستند، ممکن است به افشای ناخواسته اطلاعات طبقه‌بندی‌شده درباره تاکتیک‌ها، روش‌ها و توانمندی‌های نظامی منجر شود.

تلاش پنتاگون برای دستاوردسازی

با وجود این نگرانی‌ها، دستیاران سیاسی هگزث بر انجام مصاحبه اصرار داشتند. در نهایت، هگزث به‌صورت خصوصی با دو خدمه دیدار کرد و از آنها خواست خودشان درباره حضور در برنامه تصمیم بگیرند. یکی از آنها با نام مستعار «براوو» در مقابل دوربین حاضر شد، اما خلبان دیگر که «آلفا» نامیده شده، از شرکت در این برنامه خودداری کرد.

منتقدان می‌گویند این روند نشان می‌دهد پنتاگون تلاش داشته است از عملیات نجات نیرو‌های آمریکایی برای تولید یک روایت قهرمانانه و تقویت وجهه دولت دونالد ترامپ در جنگی استفاده کند که به‌تدریج با نارضایتی عمومی روبه‌رو شده است. در همین چارچوب، برخی نظامیان نیز نگران بوده‌اند که قهرمانی نیرو‌های آمریکایی به ابزاری تبلیغاتی برای توجیه عملکرد دولت و نمایش موفقیت در جنگ تبدیل شود.

براساس گزارش سی‌ان‌ان، گزارش‌ها همچنین از نقش مستقیم وزیر جنگ در برنامه‌ریزی این مصاحبه حکایت دارد؛ نقشی که به گفته منابع آگاه، فراتر از میزان معمول دخالت یک وزیر دفاع در تولید یک برنامه تلویزیونی بوده است. هگزث حتی خود نیز در نسخه پخش‌شده «۶۰ دقیقه» مصاحبه‌ای ارائه کرد.

سی‌بی‌اس به دنبال خروج از بحران و جذب مخاطبان از دست رفته

در سوی دیگر، شبکه سی‌بی‌اس نیز برای دستیابی به این مصاحبه تلاش گسترده‌ای انجام داده بود. باری وایس، سردبیر ارشد اخبار سی‌بی‌اس، مصاحبه با دو نظامی را از اولویت‌های اصلی شبکه دانسته و شخصاً برای جلب موافقت هگزث و دیگر مقام‌های دولت ترامپ رایزنی کرده بود. کیت شرمن، تهیه‌کننده باسابقه «۶۰ دقیقه» نیز از همان روز عملیات نجات، ارتباط با منابع نظامی آمریکا را برای گرفتن این مصاحبه آغاز کرد.

این تلاش‌ها در شرایطی صورت گرفت که شبکه سی‌بی‌اس پس از تغییرات مدیریتی، اخراج چند خبرنگار و تهیه‌کننده و انتقاد‌های گسترده درباره آینده «۶۰ دقیقه»، به دنبال ارائه گزارشی اختصاصی و پرمخاطب برای فصل جدید برنامه بود. از این رو، مصاحبه با خدمه جنگنده ساقط‌شده در ایران می‌توانست برای مدیریت جدید شبکه اهمیت تبلیغاتی ویژه‌ای داشته باشد.

بر اساس روایت پخش‌شده در این مصاحبه، یکی از خدمه جنگنده پس از سرنگونی هواپیما در ساعات نخست پیدا شد، اما عضو دیگر بیش از یک روز از نیرو‌های ایرانی گریخت. او در جریان فرار از منطقه، از زمین‌های صعب‌العبور بالا رفت و در ارتفاعی حدود ۷ هزار فوت، تنها با یک قبضه سلاح کمری، ابزار ارتباطی و فرستنده ردیاب تلاش کرد خود را پنهان کند. سرانجام پنتاگون ادعا کرد که نیرو‌های ویژه آمریکایی با پشتیبانی هوایی و بمباران منطقه، او را نجات دادند روایتی که ایران آن را رد کرده و سرپوشی برای شکست یک عملیات دیگر و از بین رفتن تجهیزات نظامی ارتش آمریکا از جمله دو هواپیمای باری C-۱۳۰ در این عملیات خوانده است.

شبکه بی بی سی با اشاره به انتقاد رسانه‌های آمریکایی از این مستند نوشت، شبکه سی‌بی‌اس که این مصاحبه را روز یکشنبه در مجله ۶۰ دقیقه خود پخش کرد با این انتقاد رو‌به‌رو شده است که «به سفارش وزیر جنگ» آن را پخش کرده و «رویکردی نرم» در جریان تهیه آن داشته است.

این گزارش افزود، شبکه سی‌ان‌ان و رسانه‌های دیگری، چون دیلی بیست در این باره نوشتند و در شبکه‌های اجتماعی، چون ایکس هم کاربران متعددی به پخش این گفت‌و‌گو واکنش نشان داده‌اند و آن را تلاشی از سوی پنتاگون برای «ترمیم روایت جنگ به شدت نامحبوب» آمریکا با ایران خوانده‌اند.

استفاده انتخاباتی از روایت نجات خلبان آمریکایی در ایران

برخی تحلیلگران، پخش مصاحبه خلبان آمریکایی نجات‌یافته از ایران در برنامه ۶۰ دقیقه شبکه سی‌بی‌اس را فراتر از یک گزارش نظامی و تلویزیونی می‌دانند و معتقدند این اقدام می‌تواند بخشی از تلاش دولت دونالد ترامپ برای مدیریت افکار عمومی پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره باشد.

جنگ ایران در شرایطی ادامه دارد که هزینه‌های انسانی، نظامی و اقتصادی آن به یکی از نقاط آسیب‌پذیر دولت ترامپ تبدیل شده است. افزایش قیمت سوخت، نگرانی درباره تداوم عملیات نظامی و کاهش حمایت عمومی از جنگ، می‌تواند موقعیت جمهوری‌خواهان را در رقابت‌های انتخاباتی پیش رو تضعیف کند. در چنین فضایی، بازنمایی یک عملیات نجات موفق و برجسته‌سازی شجاعت نیرو‌های آمریکایی، فرصتی برای تغییر تمرکز افکار عمومی از پیامد‌های جنگ به «قهرمانی» و «موفقیت عملیاتی» فراهم می‌کند.

از این منظر، روایت نجات خلبان اف۱۵ می‌تواند به ابزاری برای تقویت تصویر ترامپ به‌عنوان فرمانده‌ای مقتدر تبدیل شود؛ به‌ویژه آنکه پیت هگزث در روند تهیه این گزارش نقش غیرمعمولی داشته و حتی خود نیز در برنامه «۶۰ دقیقه» حاضر شده است. گزارش‌ها درباره فشار دفتر هگزث بر دو خدمه جنگنده برای شرکت در مصاحبه، این شائبه را تقویت کرده که پنتاگون به دنبال ساختن روایتی هماهنگ و تبلیغاتی از جنگ بوده است.

در این چارچوب، مصاحبه خلبان نجات‌یافته را می‌توان تلاشی برای کاهش مخالفت عمومی با جنگ، بازسازی اعتماد به دولت و بسیج رأی‌دهندگان جمهوری‌خواه پیش از انتخابات میان‌دوره‌ای دانست؛ انتخاباتی که عملکرد ترامپ و پیامد‌های جنگ ایران احتمالاً از محور‌های اصلی آن خواهد بود.