چهارشنبه ۱۸ شهریور ۱۴۰۵
سامانهای که در بیانیه سپاه از آن یاد شده، با مشخصات منحصربهفردی که دارد، بهوضوح با مدل Dive-LD از شرکت امریکایی «اندوریل اینداستریز» (Anduril Industries) همخوانی دارد. اما این زیرسطحی را نباید با یک پهپاد آبی ساده اشتباه گرفت؛ این سامانه با طولی نزدیک به ۵.۸ متر و وزنی معادل سه تن، در رده «وسیله خودکار با جابجایی بزرگ» (LDUUV) طبقهبندی میشود.
با قابلیت غوطهوری تا عمق ۶ هزار متر و ماندگاری عملیاتی تا ۱۰ روز، Dive-LD برای مأموریتهایی طراحی شده که قبلاً در انحصار زیردریاییهای سرنشیندار یا تجهیزات فوقگرانقیمت بوده است: نقشهبرداری از بستر اقیانوس، تشخیص مین، بازرسی خطوط لوله و کابلهای زیردریایی، و مهمتر از همه، جنگ ضدزیردریایی (ASW) در حالت سکوت محض. ساختار ماژولار آن نیز این امکان را میدهد که حسگرها، سونارهای آرایهای و حتی محمولههای تهاجمی، متناسب با مأموریت روی آن سوار شوند. در حقیقت، آنچه این زیرسطحی را به یک تهدید راهبردی تبدیل میکند، نه بدنه و پیشرانه، که مغز الکترونیکی و سامانههای مخابراتی پیشرفته آن است که به آن اجازه میدهد تا روزها مستقل از فرماندهی ساحلی، به گشتزنی هوشمند بپردازد.
اما نقطهعطف ماجرا، خودِ این شناور نیست؛ بلکه چگونگی بهدام افتادن آن است. جمله کلیدی بیانیه سپاه – «اشراف اطلاعاتی و عملیاتی» – در حوزه جنگ زیرسطحی، مفهومی بس عمیقتر از یک رهگیری تصادفی دارد. شکار یک شناور خودگردان در اعماق آب، که عمداً برای گریز از سونارهای متعارف طراحی شده، حاکی از برخورداری از شبکهای از حسگرهای زیرآبی، توانمندی در تحلیل دادههای آکوستیک و احتمالاً نفوذ در زنجیره فرماندهی یا ارتباطات ماهوارهای این سامانه است.
به عبارت فنیتر، احتمالاً ایران با استفاده از ترکیبی از سونارهای آرایهای ثابت (نظیر همان سامانههای نصبشده در بستر خلیج فارس)، شناساگرهای مغناطیسی و شناورهای سطحیِ رهگیر، موفق به شناسایی الگوی حرکتی و «امضای صوتی» این زیردریایی کوچک شده است. موفقیت در این عملیات، به معنای توانایی در نقشهبرداری از میدانهای صوتی و شاید حتی اختلال در سیستم ناوبری اینرسی آن (با ارسال سیگنالهای فریبنده) است که خود، دستاوردی بزرگ در جنگ الکترونیک زیرآب به شمار میرود.
دستیابی به یک سامانه نوظهور مانند Dive-LD، برای هر کشوری یک گنجینه فنی و اطلاعاتی محسوب میشود. این غنیمت، سه لایه ارزش راهبردی دارد:
۱. ارزش مهندسی معکوس: مطالعه پوستهی فشاری، سیستم پیشرانش الکتریکی و باتریهای با چگالی انرژی بالا، به متخصصان ایرانی امکان میدهد تا گامی بلند در بومیسازی فناوریهای مشابه بردارند.
۲. ارزش اطلاعاتی – سایبری: استخراج حافظه داخلی و الگوریتمهای مسیریابی این سامانه، میتواند اطلاعات حیاتی درباره نحوه رمزگذاری، الگوهای رفتاری و حتی نقاط کور شبکه مخابراتی آمریکا را افشا کند. این اطلاعات برای طراحی جنگافزارهای ضدزیرسطحیِ مؤثرتر، طلایی است.
۳. ارزش روانی و بازدارندگی: انتشار تصاویر از این زیرسطحیِ بهدامافتاده، پیامی قوی برای طراحان پنتاگون و متحدان منطقهای دارد: «تکنولوژی برتر، به تنهایی تضمینکننده مصونیت نیست.» این رویداد، روایت شکستناپذیری تجهیزات پیشرفته امریکایی را زیر سوال میبرد و معادلات امنیتیِ کشورهای حاشیه خلیج فارس را که به حمایت دریایی آمریکا وابستهاند، دستخوش تغییر میکند.
انتخاب ورودی تنگه هرمز به عنوان صحنه این رویداد، خود گویای واقعیتی استراتژیک است. این آبراهِ حیاتی، نه تنها شریان اقتصادی جهان، بلکه میدان آزمونِ فناوریهای نوین نظامی است. حضور سامانههای خودکار فرامنطقهای در این منطقه، با پوشش امنیت ملی ایران گره خورده و طبیعتاً واکنش سریع و قاطع را برمیانگیزد. در این میدان، توانایی «شکار شکارچیانِ خاموش»، به اندازه قدرت ساخت آنها، اهمیت بازدارندگی دارد.
رویداد Dive-LD، حکایت یک تغییر پارادایم است. در جنگهای آینده، میدان نبرد به سه بُعد هوایی، سطحی و زیرسطحی محدود نمیشود؛ بلکه به عرصهای برای تقابل الگوریتمها، سنسورها و سامانههای هوشمند تبدیل خواهد شد. در چنین شرایطی، موفقیت از آنِ کسی نیست که گرانترین اسباببازیهای نظامی را ساخته، بلکه از آنِ کسی است که معادله شکارچی-شکار را در محیطهای پیچیده به نفع خود تغییر دهد.
عملیات سپاه در خلیج فارس، از این منظر، نه یک حادثه مقطعی، که یک بیانیه عملیاتی است: در جنگ شناختی و الکترونیک اعماق، هوشیاری، اشراف اطلاعاتی و شجاعتِ عمل، میتواند برتری فناورانهِ نمایان را به چالش بکشد و حتی آن را به غنیمتی برای پیشرفتِ خودی تبدیل کند. این همان جوهره «دفاع پیشدستانه» در عصر رباتیک و هوش مصنوعی است.
تمام حقوق برای پایگاه خبری ، تحلیلی هفت مهر محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
طراحی توسط فامو