جمعه ۲۶ تیر ۱۴۰۵
حامد جوادی – در زمان اوج جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، «خواهران» و «برادرانی» که در خیابانها حضور یافتند، با سد کردن راه هرگونه آشوب داخلی، عملاً پشتوانه مردمیِ نظام شدند. در این میان، حضور زنانِ کمحجاب بیحجاب در کنار دیگران و برافراشتن پرچم ایران، به اوج همبستگیِ ملی معنا بخشید. اکنون که التهاب جنگ تا حدودی فروکش کرده ( البته بعضی از مسئولین اینگونه فکر می کنند ) ، بازگشتِ گفتارِ تندِ حجاب، تضاد تلخی را به تصویر میکشد: گویی از این مردمِ «همهفصل» فقط در زمانِ نیاز به «همهپوشیِ» یکدستِ آنها نیاز بود.
از «شبهای انقلاب» تا سدِ آشوب
با آغاز حملات در صبح روز نهم اسفند ماه ۱۴۰۴، تجمعات عظیم شبانه در تهران و شهرهای دیگر شکل گرفت که در گفتمان سیاسی ایران به «شبهای انقلابی» شهرت یافت . این حضور، بهویژه در اوج جنگ، نه فقط نمایش همبستگی، بلکه به گفته تحلیلگران، عامل کلیدی در تحکیم جبهه داخلی و خنثیسازیِ پیشبینیِ دشمنان مبنی بر وقوع ناآرامی بود .
این پویشِ «میدان» که به ستون سوم سیاست خارجیِ ایران (در کنار دیپلماسی و قدرت نظامی) بدل شد، نشان داد که در بحران، همه طیفها – از جمله زنانِ کمحجاب ، بدحجاب . یا بیحجاب – برای دفاع از تمامیتِ خاک گرد هم میآیند .
دوگانگیِ «میدانِ جنگ» و «میدانِ سیاستِ داخلی»
اما با برقراری آتشبس و آغاز مذاکرات، وحدتِ میدانی، جای خود را به تنشهای سیاسی داد . بخش قابل توجهی از شرکتکنندگان در این تجمعات، بهشدت با هرگونه مذاکره با آمریکا مخالفت کردند، چنانکه برخی شعارها علیه تیم مذاکرهکننده سر داده شد . در این میان، مسئله حجاب، به عنوان یکی از محورهای اصلیِ «سیاستِ داخلی»، بار دیگر برجسته شد و دوگانگیِ رفتاریِ نظام را آشکار کرد:
این تناقض، یادآورِ گزارهایی است: در اوجِ بحران، «خاکِ ایران» بر «حجابِ ایران» مقدم داشته میشود، اما با آرام شدنِ هوا، اولویتها جای خود را عوض میکنند. این چرخه، پرسشی اساسی را در ذهنِ ناظران بیپاسخ میگذارد: آیا حمایتِ مردمی، شرطی و منوطِ به رعایتِ کاملِ الزاماتِ ایدئولوژیک است، یا نظام، در لحظاتِ سرنوشتساز، خود را ناچار از پذیرشِ «واقعیتِ جمعی» میبیند که در آن، مرزهای ایدئولوژی کمرنگتر از مرزهای جغرافیاییاند؟
در انتهای مقاله و به عنوان جمعبندی، میتوان از نگاه راهبردی رهبر شهید در این باره بهره برد که بر مدارا و پرهیز از طردِ مطلق تأکید دارد. ایشان با اشاره به حضورِ پرشورِ زنان با حجابِ ضعیف در صحنههای انقلاب و دفاع از نظام فرمودند که «اینها بچّههای خودمانند، دخترهای خودمانند» و نباید به صرفِ یک نقصِ ظاهری، از دایرهی انقلاب و ایمان خارجشان کرد .
در تکمیل این نگاه، آن حضرت با بیانی صریحتر و عبرتآموز، این دوگانگیِ برخورد را به چالش کشیده و تأکید کردند که
«او یک نقصی دارد. مگر من نقص ندارم؟ نقص او ظاهر است، نقصهای این حقیر باطن است»
در بحران، «عیبِ ظاهر» (ضعف حجاب) نادیده گرفته میشود تا «فضیلتِ باطن» (دفاع از خاک) دیده شود.
اما در آرامش، بازگشتِ سختگیرانه به حجاب، عملاً همان «عیبِ ظاهر» را دوباره برجسته میکند و گویی «فضیلتِ باطنِ» به نمایش گذاشته شده در بیش از ۱۲۰ شب، به دست فراموشی سپرده میشود.
پیامِ رهبر شهید، هشداری است به مسئولان که مبادا با این نگاهِ گزینشی، همان سرمایهی اجتماعیِ عظیمی را که در اوجِ بحران تکیهگاهِ نظام بود، از دست بدهند.
تمام حقوق برای پایگاه خبری ، تحلیلی هفت مهر محفوظ می باشد کپی برداری از مطالب با ذکر منبع بلامانع می باشد.
طراحی توسط فامو
