تازه‌ترین پیمایش مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) از تغییر تدریجی الگوی استفاده کاربران ایرانی از فناوری‌های دیجیتال حکایت دارد؛ داده‌هایی که نشان می‌دهد اگرچه شبکه‌های اجتماعی داخلی توانسته‌اند جایگاه قابل توجهی در میان کاربران پیدا کنند، اما در حوزه فناوری‌های نوظهور مانند هوش مصنوعی، بخش بزرگی از جامعه هنوز در مرحله آشنایی اولیه قرار دارد و استفاده حرفه‌ای از این ابزارها سهم محدودی دارد.

مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا) در تازه‌ترین پیمایش خود که با هدف سنجش نگرش کاربران نسبت به شبکه‌های اجتماعی، فناوری‌های ارتباطی و خدمات دیجیتال انجام شده، تصویری از رفتار دیجیتال کاربران ایرانی ارائه کرده است. این نظرسنجی در اواخر خردادماه امسال و به شیوه مصاحبه حضوری انجام شده و جامعه نمونه آن شامل چهار هزار و ۶۰ نفر از کاربران اینترنت بوده که از میان چهار هزار و ۵۴۵ نفر از افراد بالای ۱۵ سال در مناطق شهری و روستایی کشور انتخاب شده‌اند.

هوش مصنوعی؛ از شنیدن نام تا استفاده روزمره

بررسی میزان آشنایی کاربران با ابزارهای هوش مصنوعی مانند چت‌جی‌پی‌تی و جمینای نشان می‌دهد این فناوری هنوز برای بخش قابل توجهی از جامعه به مرحله استفاده روزمره نرسیده است. براساس نتایج این پیمایش، ۳۷.۶ درصد از پاسخ‌دهندگان اعلام کرده‌اند که اصلاً با ابزارهای هوش مصنوعی آشنا نیستند. همچنین ۲۵.۴ درصد تنها نام این ابزارها را شنیده‌اند.

در مقابل، ۲۹ درصد کاربران گفته‌اند تاحدودی توانایی استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را دارند و تنها ۷.۹ درصد اعلام کرده‌اند که به شکل تخصصی و حرفه‌ای از این فناوری استفاده می‌کنند.

این آمار نشان می‌دهد با وجود رشد سریع ابزارهای هوش مصنوعی در جهان، استفاده حرفه‌ای از این فناوری در میان کاربران ایرانی همچنان محدود است و بخش بزرگی از جامعه در مرحله شناخت و تجربه اولیه قرار دارد.

چت‌جی‌پی‌تی همچنان انتخاب اول کاربران ایرانی

در میان ابزارهای هوش مصنوعی مورد استفاده کاربران، چت‌جی‌پی‌تی فاصله قابل توجهی با سایر رقبا دارد. ۹۰.۳ درصد از افرادی که تجربه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی را داشته‌اند، چت‌جی‌پی‌تی را به عنوان یکی از ابزارهای مورد استفاده خود معرفی کرده‌اند.

پس از آن، جمینای با ۱۶.۴ درصد، دیپ‌سیک با ۱۳.۲ درصد و ابزارهای داخلی هوش مصنوعی ایرانی با ۱۲.۵ درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

همچنین ۶.۶ درصد کاربران از گروک، ۶.۲ درصد از کوپایلوت و ۵ درصد از کلود استفاده کرده‌اند.

برتری محسوس چت‌جی‌پی‌تی در این پیمایش نشان می‌دهد این ابزار توانسته بیش از سایر محصولات هوش مصنوعی در میان کاربران ایرانی شناخته شود و به اصلی‌ترین درگاه ورود کاربران به دنیای هوش مصنوعی تبدیل شود.

هوش مصنوعی بیشتر برای جست‌وجو و یادگیری استفاده می‌شود

نتایج پیمایش ایسپا درباره کاربردهای هوش مصنوعی نیز نشان می‌دهد کاربران ایرانی بیش از هر چیز از این فناوری برای دریافت اطلاعات و یادگیری استفاده می‌کنند. ۵۱.۱ درصد از کاربران اعلام کرده‌اند که از هوش مصنوعی برای کسب اطلاعات عمومی استفاده می‌کنند؛ موضوعی که نشان می‌دهد این فناوری برای بسیاری از کاربران نقش یک ابزار جست‌وجو و دستیار اطلاعاتی را پیدا کرده است.

پس از آن، آموزش و مهارت‌آموزی با ۴۴.۱ درصد دومین کاربرد اصلی هوش مصنوعی بوده است. تدوین عکس و ویدئو با ۳۸.۷ درصد، زبان و ترجمه با ۳۰.۵ درصد و نگارش و ویرایش متن با ۲۸.۵ درصد نیز در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.

در بخش‌های تخصصی‌تر، ۲۷.۵ درصد کاربران از هوش مصنوعی برای مشاوره پزشکی استفاده کرده‌اند، ۲۵.۱ درصد آن را در پژوهش و فعالیت‌های علمی به کار گرفته‌اند، ۲۴.۶ درصد برای ایده‌پردازی و ۲۰.۹ درصد برای تولید محتوا و طراحی از این ابزارها بهره برده‌اند.

همچنین ۱۹ درصد کاربران از هوش مصنوعی برای برنامه‌ریزی زندگی، مشاوره و راهنمایی حرفه‌ای استفاده کرده‌اند. برنامه‌ریزی کسب‌وکار با ۱۶.۷ درصد، توسعه نرم‌افزار و برنامه‌نویسی با ۱۳.۶ درصد، مشاوره حقوقی و امور قضایی با ۱۲.۵ درصد، تحلیل داده با ۱۱.۷ درصد و امور اداری و سازمانی با ۶.۷ درصد دیگر کاربردهای ثبت‌شده در این پیمایش بوده است.

نتایج این بخش از پیمایش نشان می‌دهد هوش مصنوعی در ایران هنوز بیشتر به عنوان ابزاری برای جست‌وجو، آموزش و انجام امور عمومی شناخته می‌شود و فاصله میان آشنایی کاربران با این فناوری و استفاده حرفه‌ای از آن همچنان قابل توجه است.