از مسجد ضرار تا شمشیر کوفه؛ هشداری درباره افراط در لباس ایمان

سعید خادمی مشاور رئیس سازمان بهزیستی کشور و راهبر روابط عمومی و امور بین الملل در یادداشتی نوشت: تاریخ اسلام دو تصویر هشداردهنده را در حافظه خود به امانت گذاشته است: مسجد ضرار و کوفه؛ مسجدی که با ظاهر دینداری اما برای تفرقه بنا شد، و شهری که در آن شمشیری از میان مدعیان حقیقت، فرق عدالت را شکافت.

این دو تصویر صرفاً روایت گذشته نیستند؛ بلکه هشداری دائمی درباره خطری‌اند که نه از بیرون، که از دل افراط و کژفهمی‌های دینی سر برمی‌آورد. افراط زمانی به مرحله ویرانگری می‌رسد که خود را تنها معیار حقیقت بداند و دیگران را خارج از مدار حق.

در میراث فکری ما، ایمان هرگز در تقابل با عقل نبوده است. ایمان منهای خرد، به جای آنکه چراغ راه باشد، به آتشی بدل می‌شود که نخستین قربانی‌اش انسجام اجتماعی است. هنگامی که دینداری به خودحق‌پنداری مطلق تبدیل شود، شور دینی جای فهم دینی را می‌گیرد و هیجان، تدبیر را به حاشیه می‌راند.

دینداریِ تهی از عقلانیت، شهری است که در آتش یقین‌های کاذب می‌سوزد؛ ویرانی می‌آورد، نه روشنایی.

در جهان پیچیده امروز، اداره جامعه با چالش‌های درهم‌تنیده اقتصادی و بین‌المللی، نیازمند سعه‌صدر و نگاه جامع است. ساده‌سازی این پیچیدگی‌ها در قالب دوگانه‌های هیجانی، نه راه‌حل است و نه بی‌هزینه؛ بلکه راه را برای فرسایش سرمایه اجتماعی هموار می‌کند.

در چنین بزنگاه‌هایی، حفظ وحدت و تمکین به یک میزان واحد ضرورتی حیاتی است. در نظام فکری و سیاسی ما، جایگاه رهبری به عنوان فصل‌الخطاب و دیدبان مصالح ملی، دقیقاً همان نقطه‌ای است که باید مانع از انحرافات افراطی و رفتارهای خودسرانه شود. عبور از تلاطم‌ها تنها زمانی ممکن است که همگان حول محور عقلانیت و فرامین راهبردی نظام حرکت کنند تا از تک‌روی‌هایی که به نام دین اما به ضرر ملک و ملت است، جلوگیری شود.

تاریخ بارها تکرار می‌شود؛ تنها لباس بازیگرانش تغییر می‌کند. اگر از مسجد ضرار تا کوفه درسی برای امروز باقی مانده باشد، این است: خطر همیشه از آن‌سوی مرزها آغاز نمی‌شود؛ گاهی از جایی شروع می‌شود که یقین‌های بی‌پرسش، دیگر نیازی به عقل و قانون احساس نمی‌کنند.

انتهای پیام/

لینک کوتاه :

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *